Bezdzietność (bezpotomność) - faktyczny stan rzeczy nieposiadania wspólnego potomstwa przez daną parę osobników, zwykle - nieposiadanie dzieci u ludzi. Mówi się: osoba bezdzietna (bezpotomna), podmiot zmarła bezdzietnie (bezpotomnie), bezdzietne (bezpotomne) małżeństwo, bezdzietny związek.
Przyczyny braku dzieci bywają różne:
- impotencja mężczyzny,
- bezpłodność jednego partnera,
- świadomy priorytet (por. czystość),
- tragedie losowe (np. długoletnia rozłąka bądź wczesne wdowieństwo)
itp.
Bezdzietność wywołuje czereda skutków prawnych: bezdzietnym małżeństwom nie przysługuje mnogość świadczeń socjalnych ani ulg w niezupełnie podatkowym. Zmieniają się ponadto zasady dziedziczenia ustawowego (w miejsce dzieci wchodzą rodzice i rodzeństwo zmarłego lepsza połowa, ze zmianą stosunku udziałów).
Bezdzietność z wyboru nadzwyczaj często pada obiektem ostrej krytyki. Osobom bezdzietnym zarzuca się interesowność i próżniactwo. Nie zważając na to w ostatnich latach staje się coraz to częstsza i popularniejsza.
Bezdzietność bywa problematyczną kwestią natury społecznej i ekonomicznej, przede wszystkim kiedy uniemożliwia sukcesję tronu monarszego, azali dużego majątku. W sytuacjach takich rozwiązaniem stają się instytucje adopcji i testamentu, a teraz plus instytucja matki zastępczej, sztucznego zapłodnienia i innych metod.
Co do zasady osobami bezdzietnymi są plus osoby stanu wolnego (bez współmałżonka) albo samotne (bez innego partnera). Utrzymując ów stan prawny mogą mieć acz dzieci naturalne (nieślubne).
Słynni bezpotomni
- Fryderyk II Mocny - król Prus;
- Maria I Tudor - królowa Anglii władająca samodzielnie
- Elżbieta I Tudor - królowa Anglii władająca w pojedynkę, tzw. Królowa Całka, zw. Wielką;
- Katarzyna Howard - piąta żona króla Henryka VIII, ścięta w wieku ok. 22 lat;
- Joanna d’Arc (zmarła mając 19 lat)
Kategorie: Socjologia • RodzinaUkryta kategoria: Zalążki artykułów
Posted in Rodzina
CzĹonek rodziny â w jÄzyku prawniczym lub w genealogii podmiot naleĹźÄ
ca do rodziny (w ujÄciu socjologicznym).
ĹciĹle przedmiot biorÄ
c, czĹonek rodziny to krewniak bÄ
dĹş pokrewny konkretnej osoby, np. spadkodawcy, darczyĹcy, ubezpieczonego, uczestnika teleturnieju itp. Jest dozwolone wygĹaszaÄ przemĂłwienie o czĹonku najbliĹźszej rodziny, co nawiÄ
zuje do pojÄcia rodziny maĹej (rodziny monogamicznej), zĹoĹźonej z rodzicĂłw i dzieci. CzĹonek najbliĹźszej rodziny to zazwyczaj oraz inna podmiot do trzeciego czy teĹź czwartego stopnia pokrewieĹstwa bÄ
dĹş powinowactwa (rodzeĹstwo, dziadkowie, wnuki, teĹciowie i inne ukĹady rodzinne).
W znaczeniu ogĂłlnym, czĹonek rodziny to faktor zbiorowoĹci, jakÄ
jest rĂłd wielka (wielokopokoleniowa), skĹadajÄ
cej siÄ ze wszystkich osĂłb od siebie pochodzÄ
cych (czasami oraz powinowatych).
W naukach biologicznych, czĹonek rodziny to kategoria lub forma bÄdÄ
cy przedstawicielem rodziny.
W róşnych Ĺźargonach, czĹonek rodziny to iks cel bÄdÄ
cy przedstawicielem jakiejĹ wiÄkszej klasy, np. w informatyce czĹonek rodziny procesorĂłw, czĹonek rodziny kart graficznych.
Zobacz teĹź
Kategorie: Prawo rodzinne ⢠Ród
Posted in Rodzina
Matka zastÄpcza (surogatka) â pastuch ĹwiĹ, ktĂłra przyjmuje do swojej macicy zapĹodnionÄ
in vitro komĂłrkÄ jajowÄ
innej kobiety, ktĂłra sama nie byÄ moĹźe zajĹÄ w ciÄ
ĹźÄ czy teĹź nie mogĹaby denuncjowaÄ swojej ciÄ
Ĺźy. Pole matki zastÄpczej sprowadza siÄ do donoszenia ciÄ
Ĺźy, urodzenia dziecka i oddania go biologicznym rodzicom.
Aspekty prawne
Pochodzenie dziecka od matki zastÄpczej wedle prawa polskiego przypisywane jest w pewnej mierze automatycznie przed chwilÄ
matce zastÄpczej (w charakterze rodzicielce). Przekazanie praw rodzicielskich do dziecka (w tym przede wszystkim wĹadzy rodzicielskiej) przypuszczalnie siÄ przejĹÄ na zasadzie przysposobienia (gĹĂłwnie adoptio in plena). W przypadku, podczas gdy surogatka przyjmuje zapĹodnionÄ
komĂłrkÄ jajowÄ
pĹodnej matki, ktĂłra nie byĹaby zdolna do poczÄcia bÄ
dĹş do donoszenia dziecka â do prawnej zmiany pochodzenia dziecka dopuszczalna jest budowa zaprzeczenia macierzyĹstwa. W pozostaĹych przypadkach, podczas gdy matkÄ
genetycznÄ
(dawczyniÄ
komĂłrki jajowej) jest sama matka zastÄpcza, a plemnik pochodzi od partnera niepĹodnej kobiety, ktĂłrzy chcÄ
wyksztaĹciÄ potomek, moĹźliwe jest dopiero co jego przysposobienie.
Przekazanie dziecka odbywa siÄ na podstawie wczeĹniejszej umowy miÄdzy rodzicami przyjmujÄ
cymi potomek a matkÄ
zastÄpczÄ
, w ktĂłrej pierwowzĂłr zastÄpcza zobowiÄ
zuje siÄ do przyjÄcia zarodka i poczynienia wszelkich staraĹ w celu urodzenia zdrowego dziecka, a przyszli rodzice zobowiÄ
zujÄ
siÄ do wychowania dziecka kiedy wĹasnego i przewaĹźnie do wsparcia rzeczowego i finansowego surogatki w trakcie ciÄ
Ĺźy (i zdeterminowany okres po rozwiÄ
zaniu). Na gruncie prawa polskiego nie jest moĹźliwe zadecydowanie w drodze umowy o tym, ktĂłry jest matkÄ
/ojcem dziecka. UkĹad taka byĹaby niewaĹźna w charakterze niezgodna z zasadami wspĂłĹĹźycia spoĹecznego (art. 58 § 2 kodeksu cywilnego).
Kontrowersyjna jest zagadnienie, azaliĹź trybunaĹ mĂłgĹby wymuszaÄ matkÄ zastÄpczÄ
do oddania dziecka, jeĹźeli po porodzie odmĂłwiĹa jego oddania, chociaĹźby gdyby nie jest jego matkÄ
genetycznÄ
, a wĂłwczas moĹźliwe byĹoby wykonanie zaprzeczenia macierzyĹstwa.
JeĹźeli oboje rodzice odbiorca latoroĹl nie sÄ
jego rodzicami genetycznymi (tj. kiedy mgĹa nie chce dziecka i zobowiÄ
zuje siÄ ofiarowaÄ je innej parze, ktĂłra tego dziecka chce), to w Ĺwietle prawa prawdopodobnie osiÄ
gnÄ
Ä cel do przysposobienia, tymczasem w niektĂłrych przypadkach (odpĹatnoĹÄ) akt taki przypuszczalnie zaleĹźeÄ karze za handel dzieÄmi (art. 253 § 1 albo § 2 KK).
Przypisy
- â 3 czerwca 2004 r. przedstawicielstwo informacyjna Globo On Line podaĹa, iĹź 53-letnia Brazylijka urodziĹa wĹasnÄ
wnuczkÄ z przyczyny temu, iĹź do jej macicy wprowadzono zarodek pochodzÄ
cy od jej synowej. Ĺwiniarka zgodziĹa siÄ na donoszenie dziecka swojego syna i synowej, ktĂłrzy mieli problemy z wydaniem na glob potomstwa. (…). Napis osiÄ
galny wobec adresami: .
- â 15 paĹşdziernika 2006 r. ordynator szpitala w Shimosuwie w japoĹskiej prefekturze Nagano poinformowaĹ na konferencji prasowej, iĹź w klinice poĹoĹźniczej powyĹźej 50-letnia Ĺwiniarka urodziĹa wĹasnÄ
wnuczkÄ.
Zobacz teĹź
- bezdzietnoĹÄ
- zapĹodnienie in vitro
- dawca nasienia
- matka
- pochodzenie dziecka
Kategorie: Rodzina ⢠System prawny rodzinne ⢠Socjologia
Posted in Rodzina